چارچوب معماري سازماني TOGAF

چارچوب معماری سازمانی اُپن گروپ مخفف عبارت:

The Open Group Architecture Framework

یا اختصاراً توگف[1] ابزاری برای کمک به پذیرش، تولید، استفاده و نگهداری طرح‌های معماری سازمانی می‌باشد. توگف بر پایه یک مدل فرایندی تکرار پذیر می‌باشد، که توسط بهترین راهکارهای عملی و مجموعه ای از اجزای معماری با قابلیت استفاده مجدد، پشتیبانی می‌گردد. توگف توسط انجمن معماری اپن گروپ[2] توسعه و نگهداری می‌شود.

اولین نسخه توگف، در سال ۱۹۹۵، بر پایه چارچوب معماری فنی وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا برای مدیریت اطلاعات[3] ایجاد شد. با شروع کردن از این پایه بی نقص، انجمن معماری Open Group نسخه‌های موفقی از توگف را در دوره‌های زمانی معین ایجاد کرد و هر یک را بر روی وب سایت جامع Open Group منتشر ساخت. توگف ۹ می‌تواند برای توسعه گستره وسیعی از معماری‌های سازمانی مختلف بکار برود. توگف مکمل دیگر چارچوب‌هایی است که به صورت متمرکز بر خروجی‌های خاص برای بخش‌های ویژه ای (نظیر: مخابرات، صنایع دفاع و خزانه داری و…) که در راس یک کشور هستند، در نظر گرفته شده‌اند. توگف همچنین می‌تواند در ترکیب با اینگونه چارچوب‌های خاص نیز استفاده شود. هسته توگف روشی است تحت عنوان روش توسعه معماری توگف[4](ADM) و برای توسعه یک معماری سازمانی که به نیازهای سازمان اشاره کامل می‌کند، به کار می‌رود.

اهمیت و مزيتهاي توگف

دلايل مناسب بودن توگف به عنوان یک چارچوب برای معماری سازمانی

1. توگف به واسطه تلاش های مشترک بیش از 300 شرکت عضو انجمن معماری و از برخی فروشندگان و مشتریان فناوری اطلاعات دنیا ایجاد شده و بهترین راهکارهای عملی در توسعه معماری را ارائه می کند.
2. دارا بودن فرایند کامل توسعه معماری
3. مدل های مرجع کامل
4. بی طرف / غیر دولتی بودن تولید کننده آن
5. در دسترس بودن اطلاعات
  
  توگف به عنوان چارچوب معماری به معماری‌هایی اجازه توسعه می‌دهد که:
سازگار هستند،
نیازهای ذینفعان را منعکس می‌کنند،
بهترین راهکارهای عملی را بکار می‌گیرند
و توجه را هم به سمت نیازمندی‌های جاری و هم به نیازهای آتی کسب و کار می‌دهند.

توسعه معماری سازمانی از لحاظ فنی یک فرایند پیچیده‌است و به‌طور ویژه طراحی معماری‌های ناهمگن و چند عامله، کار پیچیده‌ای است. توگف نقش مهمی را در کمک به آشکار سازی و حذف ریسک فرایند توسعه معماری بازی می‌کند. همچنین بستری را برای ارزش آفرینی فراهم می‌کند؛ و کاربران را در ساخت راه حل‌های مبتنی بر سیستم‌های باز در جهت رسیدن به اهداف و نیازهای کسب و کارشان توانمند می‌سازد.

در توگف، معماری بسته به حوزه دو معنی دارد:

توصیف رسمی از یک سیستم، یا طرح تفصیلی از یک سیستم در سطح مولفه جهت راهنمایی پیاده سازی آن سیستم (پورتال سازمانی)
ساختار مولفه ها، ارتباطات داخلیشان، اصول و راهنمای کنترل طراحی و سیر تکاملشان در طول زمان (مولفه های سازمانی)

حوزه های مختلف معماری که توگف با آنها سر و کار دارد :

معماری کسب و کار : راهبرد کسب و کار، کنترل، سازماندهی و فرآیندهای کلیدی کسب و کار
معماری داده ها : ساختار منطقی و فیزیکی داده ها و منابع مدیریت داده های سازمان
معماری برنامه کاربردی : طرح اولیه ای برای سیستم های کاربردی اختصاصی که بایستی تولید شوند، تعاملات و ارتباطاتشان با فرآیندهای اصلی کسب و کار سازمان
معماری فناوری : توانمندی های سخت افزاری و نرم افزاری که برای پشتیبانی توسعه کسب و کار، داده ها و خدمات برنامه های کاربردی مورد نیاز هستند. این توانمندی ها شامل زیرساخت فناوری اطلاعات، میان افزار، شبکه ها، ارتباطات، پردازش و استانداردها می باشند.

اجزای توگف

توگف ساختار و محتوی یک توانمندی معماری را درون یک سازمان منعکس می‌کند.

در هسته توگف روش توسعه معماری[5] قرار دارد. توانمندی معماری[6] روش توسعه معماری را به اجرا درمی‌آورد. ADM كه بوسیله تعدادی از دستورالعمل‌ها و تکنیک‌ها پشتیبانی می‌شود. این دستورالعمل‌ها، محتوای معماری [7]را جهت ذخیره شدن در مخزن[8] تولید می‌کنند. محتوای معماری طبق زنجیره سازمانی[9]دسته‌بندی می‌شود. مخزن معماری در ابتدا توسط مدل‌های مرجع توگف پر می‌شود .

روش توسعه معماری[10]

ADM فرایندی را برای دستیابی به یک معماری سازمانی ایده آال، مختص سازمانی مشخص که نیازمندی‌های کسب و کار را مورد توجه قرار می‌دهد، تشریح می‌کند. ADM. مؤلفه اصلی توگف است و در سطوح زیر راهنمایی، برای معماران فراهم می‌کند:

تعدادی از مراحل توسعه معماری (شامل: معماری کسب و کار، معماری‌های سیستم‌های اطلاعاتی و معماری فناوری) را در یک چرخه، به عنوان قالب کلی فرایند برای فعالیت توسعه معماری فراهم می‌کند.
شرح مختصر هر یک از مراحل معماری را فراهم می‌کند. هر مرحله را بر حسب اهداف، رویکردها، ورودی‌ها، گام‌ها و خروجی‌ها تشریح می‌کند. بخش‌های ورودی و خروجی تعریفی از ساختار و خروجی‌های محتوای معماری را فراهم می‌کنند.
خلاصه‌های فرا مرحله ای که مدیریت نیازمندی‌ها را پوشش می‌دهند، فراهم می‌کند.

مرحله مقدماتی، آماده سازی و شروع فعالیت های مورد نیاز برای آماده شدن به منظورسازگاری با مسیر کسب و کار مربوط به معماری سازمانی جدید. این مرحله خود شاملتعریف یک چارچوب معماری ویژه سازمان و تعریف اصول اولیه کار می باشد.
مرحله: A چشم انداز معماری، مرحله آغازین یک چرخه توسعه معماری را تشریح میکند. این مرحله شامل اطلاعاتی در مورد تعریف حوزه، شناسایی ذینفعان، ایجاد دید معماری، و اخذ مجوزها می باشد.
مرحله: B معماری کسب و کار، توسعه یک معماری کسب و کار را برای پشتیبانی از یک چشم انداز معماری پذیرفته شده، تشریح می کند.
مرحله Cمعماری های سیستم های اطلاعاتی، توسعه معماری های سیستم های اطلاعاتی را برای یک پروژه معماری، که شامل توسعه معماری داده ها و برنامه های کاربردی می باشد را تشریح می کند.
مرحله D معماری فناوری، توسعه معماری فناوری را برای یک پروژه معماری، تشریح می کند.
مرحله E راه حل ها و فرصت ها، برنامه ریزی پیاده سازی اولیه و شناسایی رسانه های تحویل را برای معماری تعریف شده در مراحل قبل، هدایت می کند.
مرحله Fبرنامه انتقال، شرح کاملی از مراحل انجام معماری های انتقال را همراه با پشتیبانی طرح انتقالی و پیاده سازی، مورد توجه قرار می دهد.
مرحله Gکنترل پیاده سازی، طرح یک نظارت دقیق برای پیاده سازی را فراهم می کند.
مرحله: H مدیریت تغییرات معماری، روش هایی را برای مدیریت تغییرات در معماری جدید، ایجاد می کند.
مدیریت نیازمندی ها نيز فرآیند مدیریت نیازمندی های معماری را در سرتاسر ADMبررسی می کند.

نتيجه گيري

اگرسازمانها در انتخاب يك چارچوب مناسب براي معماري سازماني خود مردد هستند، با توجه به اينكه توليدكننده توگف غيردولتي و بي طرف است و راهکارهای عملی مناسبي را در توسعه معماری به سازمانها ارائه مي كند و از فرايند كامل توسعه معماري و مدلهاي مرجع برخوردار بوده و اطلاعاتش بروز و در دسترس است ، توگف به عنوان يك نرم افزار مناسب براي تدوين معماري سازماني شركتها و سازمانها ، پيشنهاد ميشود.

** منابع **